EN Chế độ thai sản luôn là một trong những trụ cột nhân văn và được quan tâm nhất trong hệ thống an sinh xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu lao động nữ cũng như kế hoạch nhân sự của các doanh nghiệp. Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, những điều chỉnh mang tính bước ngoặt về thời gian nghỉ thai sản chính thức có hiệu lực, mang đến một làn gió mới trong việc tối ưu hóa quyền lợi chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới trong việc chia sẻ trách nhiệm gia đình. Việc cập nhật kịp thời các điểm mới này không chỉ giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, mà còn giúp bộ phận nhân sự của các doanh nghiệp chủ động phương án vận hành, tránh các rủi ro pháp lý và tranh chấp lao động phát sinh do áp dụng quy định cũ. Hãy cùng Phạm Consult tìm hiểu những thay đổi cốt lõi về thời gian nghỉ thai sản sau ngày 01/7/2026 ngay sau đây.
- Đối tượng và điều kiện hưởng chế độ thai sản
- Đối tượng hưởng chế độ thai sản
Theo khoản 1 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc quy định tại điểm a, b, c, d, i, k, l, m và n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Luật này hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
(i) Lao động nữ mang thai.
(ii) Lao động nữ sinh con.
(iii) Lao động nữ mang thai hộ.
(iv) Lao động nữ nhờ mang thai hộ.
(v) Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi.
(vi) Người lao động sử dụng các biện pháp tránh thai mà các biện pháp đó được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
(vii) Lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có vợ sinh con, vợ mang thai hộ sinh con.
- Điều kiện hưởng chế độ thai sản
Điều kiện hưởng chế độ thai sản được quy định tại Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cụ thể như sau:
(i) Lao động nữ sinh con; lao động nữ mang thai hộ, lao động nữ nhờ mang thai hộ và người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi: đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước thời điểm sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.
(ii) Lao động nữ sinh con; lao động nữ mang thai hộ đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên và khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền, thì cần đóng BHXH bắt buộc từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.
(iii) Lao động nữ sinh con thuộc trường hợp trước đó phải nghỉ việc để điều trị vô sinh thì điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con là phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.
Lưu ý:
– Thời gian 12 tháng hoặc 24 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con được xác định như sau:
+ Trường hợp sinh con, nhận con nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi trước ngày 15 của tháng thì tháng đó không tính vào thời gian 12 hoặc 24 tháng trước sinh hoặc nhận con.
+ Nếu sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi của tháng và tháng đó có đóng BHXH thì tháng đó được tính vào thời gian 12 hoặc 24 tháng trước sinh hoặc nhận con. Trường hợp không đóng BHXH thì thực hiện theo nguyên tắc như sinh trước ngày 15 (tức là không tính)
– Nếu người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con (nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi < 6 tháng tuổi) mà đã đóng đủ BHXH theo điều kiện trên thì vẫn được hưởng chế độ thai sản theo quy định. Thời gian hưởng chế độ thai sản không được tính là thời gian đóng BHXH.
- Quy định mới về thời gian nghỉ thai sản từ ngày 01/7/2026
- Đối với lao động nữ
Từ ngày 01/7/2026, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản của lao động nữ có sự thay đổi quan trọng. Một trong những điểm nổi bật đó chính là trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng (thay vì 06 tháng như trước đây)
Cụ thể, theo khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019, thời gian nghỉ thai sản từ 01/7/2026 đối với lao động nữ như sau:
– Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng.
– Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng.
1.2. Đối với lao động nam
Từ ngày 01/7/2026 đã bổ sung trường hợp vợ sinh con thứ hai thì lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc (thay vì 05 ngày làm việc như trước đây).
Theo khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, từ ngày 01/7/2026 lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản với thời gian như sau:
(i) 05 ngày làm việc.
(ii) 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
(iii) Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc.
Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
(iv) Trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
