Thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam: 5 bước kiểm tra pháp lý
Thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam là vấn đề quan trọng trong quản trị và tuân thủ pháp lý khi doanh nghiệp giao kết hợp đồng mua bán, cung cấp dịch vụ, thuê tài sản hoặc các giao dịch làm phát sinh quyền và nghĩa vụ.
Hợp đồng có thể được ký bởi giám đốc, trưởng bộ phận hoặc nhân viên được ủy quyền. Tuy nhiên, chức danh quản lý không mặc nhiên chứng minh một cá nhân có quyền đại diện doanh nghiệp trong mọi giao dịch.
Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), quy trình ký kết có thể phức tạp hơn do có sự tham gia của lãnh đạo tại Việt Nam, nhà quản lý ở nước ngoài và cơ chế phê duyệt của tập đoàn.
Pháp luật Việt Nam phân biệt người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền. Việc hiểu đúng sự khác biệt giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi hợp đồng được ký bởi cá nhân không có thẩm quyền phù hợp.
Bài viết phân tích cơ sở pháp lý về thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam và đề xuất năm bước kiểm tra dành cho các bộ phận Legal, Procurement, Finance và ban quản lý doanh nghiệp.

1. Căn cứ pháp lý về thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam
Các văn bản pháp luật quan trọng bao gồm Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 và Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.
Các Điều 134–143 Bộ luật Dân sự quy định về đại diện, phạm vi đại diện và hậu quả pháp lý của những giao dịch được thực hiện khi không có quyền đại diện hoặc vượt quá phạm vi đại diện.
Điều 12 Luật Doanh nghiệp quy định về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, trong đó cho phép công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.
Theo Điều 141 Bộ luật Dân sự, phạm vi đại diện có thể được xác định dựa trên quy định pháp luật, điều lệ pháp nhân, nội dung ủy quyền hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Do đó, việc xác định thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam không thể chỉ dựa vào chức danh hoặc vị trí công việc của người ký.
Doanh nghiệp cần xem xét các tài liệu pháp lý và cơ chế phê duyệt tương ứng với giao dịch.
Năm bước kiểm tra trình bày dưới đây là đề xuất quản trị, không phải một thủ tục năm bước bắt buộc được pháp luật quy định riêng.
2. Phân biệt người đại diện theo pháp luật và người được ủy quyền
2.1. Người đại diện theo pháp luật
Người đại diện theo pháp luật là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch và các vấn đề khác theo quy định pháp luật.
Theo Điều 12 Luật Doanh nghiệp, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.
Khi doanh nghiệp có nhiều người đại diện, điều lệ công ty cần quy định quyền và nghĩa vụ của từng người.
Trong trường hợp điều lệ không phân định rõ quyền, nghĩa vụ, Luật Doanh nghiệp có cơ chế xác định thẩm quyền đại diện đối với bên thứ ba và trách nhiệm của người đại diện.
Vì vậy, khi kiểm tra thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam, doanh nghiệp cần xem xét điều lệ cùng các quy định có liên quan, thay vì chỉ căn cứ thông tin chức danh.
2.2. Người đại diện theo ủy quyền
Điều 138 Bộ luật Dân sự quy định về đại diện theo ủy quyền.
Trong doanh nghiệp, người được ủy quyền có thể là giám đốc chi nhánh, trưởng phòng mua hàng, giám đốc tài chính hoặc nhân sự được giao thực hiện một nhóm giao dịch nhất định.
Phạm vi quyền ký của những cá nhân này phải được đánh giá theo văn bản ủy quyền và các quy định pháp luật liên quan.
Ví dụ, một trưởng phòng mua hàng có thể được ủy quyền ký các đơn đặt hàng thông thường nhưng không có quyền giao kết mọi hợp đồng dịch vụ dài hạn.
Doanh nghiệp nên lưu trữ văn bản ủy quyền, trong đó xác định rõ nhóm giao dịch, giới hạn giá trị, thời hạn và điều kiện áp dụng.
2.3. Vì sao cần phân biệt hai hình thức đại diện?
Đại diện theo pháp luật và đại diện theo ủy quyền có cơ sở pháp lý khác nhau.
Thẩm quyền của người đại diện theo pháp luật cần được đánh giá theo luật và các tài liệu quản trị doanh nghiệp.
Thẩm quyền của người được ủy quyền còn phải được xem xét theo nội dung ủy quyền được xác lập hợp pháp.
Do đó, trước khi phê duyệt thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam, bộ phận phụ trách cần xác định người ký đang đại diện trên cơ sở pháp luật hay ủy quyền.
3. Năm bước kiểm tra thẩm quyền ký hợp đồng trong doanh nghiệp
Bước 1: Kiểm tra thông tin pháp nhân và người ký
Trước khi ký hợp đồng, doanh nghiệp cần xác định đúng pháp nhân tham gia giao dịch và cá nhân dự kiến ký thay mặt pháp nhân đó.
Thông tin cần kiểm tra có thể bao gồm tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp, địa chỉ, thông tin đăng ký và danh tính người ký.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, các thông tin đăng ký doanh nghiệp và hồ sơ pháp lý hiện hành là căn cứ quan trọng.
Đối với đối tác nước ngoài, việc kiểm tra có thể cần bổ sung tài liệu thành lập và xác định pháp luật áp dụng tại quốc gia liên quan.
Mục tiêu của bước này là bảo đảm người ký đang đại diện cho đúng pháp nhân.
Trong doanh nghiệp FDI có nhiều công ty thành viên hoặc chi nhánh, việc xác định sai pháp nhân có thể gây khó khăn khi thực hiện hợp đồng.
Bước 2: Rà soát điều lệ và cơ chế phê duyệt nội bộ
Điều lệ công ty có thể quy định quyền hạn của người đại diện theo pháp luật, trách nhiệm quản lý và cơ chế phê duyệt các giao dịch.
Một số giao dịch có thể cần sự chấp thuận của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Đại hội đồng cổ đông hoặc cơ quan có thẩm quyền khác, tùy thuộc loại hình doanh nghiệp và quy định áp dụng.
Các trường hợp cần kiểm tra kỹ có thể liên quan đến tài sản có giá trị lớn hoặc giao dịch với người có liên quan.
Tuy nhiên, không phải hợp đồng nào cũng bắt buộc phải có nghị quyết phê duyệt riêng.
Doanh nghiệp phải xác định nghĩa vụ phê duyệt theo bản chất giao dịch, điều lệ và quy định pháp luật tương ứng.
Khi kiểm tra thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam, bộ phận Legal nên làm rõ các phê duyệt bắt buộc trước thời điểm ký kết.
Bước 3: Xác minh phạm vi và hiệu lực của văn bản ủy quyền
Nếu hợp đồng được ký theo ủy quyền, doanh nghiệp cần kiểm tra văn bản ủy quyền có bao gồm giao dịch dự kiến thực hiện hay không.
Các nội dung cần rà soát bao gồm:
- Người ủy quyền có quyền thực hiện việc ủy quyền.
- Danh tính người được ủy quyền.
- Loại giao dịch thuộc phạm vi ủy quyền.
- Giới hạn giá trị, nếu có.
- Thời điểm bắt đầu và kết thúc hiệu lực.
- Điều kiện ủy quyền lại và các giới hạn liên quan.
Một văn bản ủy quyền cho dự án cụ thể không tự động áp dụng cho những giao dịch không liên quan.
Tương tự, văn bản đã hết hiệu lực có thể không còn là căn cứ phù hợp để xác lập quyền ký.
Doanh nghiệp nên duy trì danh mục ủy quyền để hỗ trợ kiểm tra thông tin trước khi giao kết hợp đồng.
Bước 4: Kiểm tra giao dịch vượt quá phạm vi đại diện
Điều 142 và Điều 143 Bộ luật Dân sự quy định hậu quả pháp lý của giao dịch do người không có quyền đại diện hoặc vượt quá phạm vi đại diện xác lập, thực hiện.
Những giao dịch này không mặc nhiên làm phát sinh quyền và nghĩa vụ đối với người được đại diện trong mọi trường hợp.
Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định các ngoại lệ liên quan đến việc công nhận giao dịch hoặc hành vi của người được đại diện.
Vì vậy, không nên kết luận mọi hợp đồng được ký vượt thẩm quyền đều đương nhiên vô hiệu toàn bộ.
Việc đánh giá phải căn cứ vào loại giao dịch, phạm vi đại diện, hành vi của các bên và quy định pháp luật áp dụng.
Đối với thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam, việc phát hiện rủi ro trước khi ký thường thuận lợi hơn so với xử lý bất đồng sau khi hợp đồng đã được thực hiện.
Bước 5: Lưu trữ hồ sơ và kiểm soát việc sửa đổi hợp đồng
Doanh nghiệp nên lưu đầy đủ các tài liệu chứng minh quyền ký tại thời điểm giao kết.
Hồ sơ có thể bao gồm điều lệ công ty, quyết định bổ nhiệm, văn bản ủy quyền, nghị quyết phê duyệt, hợp đồng đã ký và phụ lục liên quan.
Đối với hợp đồng điện tử, doanh nghiệp cần kiểm tra các yêu cầu tương ứng về xác thực, tính toàn vẹn và lưu trữ dữ liệu.
Khi hợp đồng được gia hạn hoặc sửa đổi, bộ phận phụ trách cần đánh giá lại hiệu lực và phạm vi ủy quyền.
Một văn bản ủy quyền cho hợp đồng ban đầu không mặc nhiên bao gồm việc tăng đáng kể giá trị hợp đồng hoặc thay đổi nghĩa vụ trọng yếu.
Việc lưu trữ hồ sơ đầy đủ hỗ trợ kiểm soát nội bộ và tạo cơ sở giải trình khi cần thiết.
4. Rủi ro khi hợp đồng được ký không đúng thẩm quyền
Việc không kiểm tra thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam có thể làm phát sinh sự không chắc chắn về hiệu lực giao dịch và trách nhiệm của các bên.
Hậu quả cụ thể phụ thuộc vào hình thức đại diện, nội dung giao dịch và các tình tiết có liên quan.
Một doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi người ký thực hiện giao dịch vượt quá phạm vi được ủy quyền hoặc chưa hoàn thành những phê duyệt cần thiết.
Tuy nhiên, cần phân biệt vấn đề đại diện đối với bên thứ ba và trách nhiệm tuân thủ quy trình quản trị nội bộ.
Một cá nhân có thể có quyền đại diện doanh nghiệp trước bên thứ ba nhưng vẫn phải tuân thủ những nghĩa vụ phê duyệt trong nội bộ công ty.
Do đó, việc đánh giá rủi ro không nên dừng ở việc kiểm tra chữ ký trên hợp đồng.
5. Quản lý thẩm quyền ký hợp đồng đối với doanh nghiệp FDI
Doanh nghiệp FDI thường có cơ cấu quản lý kết hợp giữa nhân sự tại Việt Nam và ban điều hành ở nước ngoài.
Ban quản lý địa phương có thể phụ trách hoạt động thường ngày, trong khi những quyết định thương mại quan trọng cần được công ty mẹ hoặc bộ phận quản lý khu vực xem xét.
Tuy nhiên, quy trình phê duyệt nội bộ của tập đoàn không tự động thay thế các yêu cầu đại diện theo pháp luật áp dụng cho pháp nhân tại Việt Nam.
Doanh nghiệp cần phân biệt việc chấp thuận về mặt thương mại với quyền ký kết hợp đồng nhân danh pháp nhân.
Để quản lý thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam, doanh nghiệp có thể xây dựng bảng phân quyền ký kết theo nhóm giao dịch.
| Nhóm giao dịch | Nội dung kiểm tra đề xuất |
|---|---|
| Mua hàng thông thường | Người được ủy quyền và giới hạn giá trị |
| Hợp đồng dịch vụ | Phạm vi ủy quyền, thời hạn và người ký |
| Giao dịch tài sản quan trọng | Phê duyệt của cơ quan quản trị có thẩm quyền |
| Giao dịch với bên liên quan | Điều kiện và thủ tục phê duyệt tương ứng |
| Gia hạn hoặc sửa đổi hợp đồng | Hiệu lực và phạm vi của quyền ký hiện tại |
Bảng trên là đề xuất kiểm soát nội bộ, không phải danh mục nghĩa vụ bắt buộc áp dụng giống nhau cho mọi doanh nghiệp.
Mỗi đơn vị cần xây dựng quy trình phù hợp với điều lệ, cơ cấu pháp nhân và hoạt động thực tế.
6. Những sai sót thường gặp khi kiểm tra thẩm quyền ký
Một sai sót phổ biến là cho rằng mọi cá nhân có chức danh giám đốc đều được quyền ký tất cả hợp đồng.
Doanh nghiệp cũng có thể bỏ qua việc kiểm tra điều lệ hoặc sử dụng văn bản ủy quyền đã hết hiệu lực.
Ngoài ra, nhiều đơn vị chỉ xác minh quyền ký khi hợp đồng được giao kết lần đầu nhưng không kiểm tra lại khi ký phụ lục.
Đối với doanh nghiệp FDI, việc nhầm lẫn giữa phê duyệt của công ty mẹ và thẩm quyền đại diện của pháp nhân Việt Nam có thể gây rủi ro.
Doanh nghiệp nên đưa hoạt động kiểm tra thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam vào quy trình phê duyệt giao dịch và quản lý hồ sơ pháp lý.
7. Câu hỏi thường gặp về thẩm quyền ký hợp đồng tại Việt Nam
Doanh nghiệp có thể có hai người đại diện theo pháp luật không?
Có. Điều 12 Luật Doanh nghiệp cho phép công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.
Quyền và nghĩa vụ của từng người cần được xác định theo điều lệ và các quy định liên quan.
Trưởng phòng có được ký hợp đồng mà không phải người đại diện theo pháp luật không?
Có thể, nếu người đó được ủy quyền hợp pháp và giao dịch nằm trong phạm vi được ủy quyền.
Hợp đồng ký vượt quá phạm vi ủy quyền có đương nhiên vô hiệu không?
Không thể kết luận chung. Điều 142 và Điều 143 Bộ luật Dân sự quy định các hậu quả và ngoại lệ cần được đánh giá theo tình huống thực tế.
Khi sửa đổi hợp đồng có cần kiểm tra lại thẩm quyền không?
Nên kiểm tra khi việc sửa đổi ảnh hưởng đến giá trị, phạm vi hoặc nghĩa vụ của giao dịch, đặc biệt nếu văn bản ủy quyền có giới hạn hoặc đã hết hiệu lực.
Phê duyệt từ công ty mẹ nước ngoài có thay thế quyền ký tại Việt Nam không?
Không mặc nhiên. Pháp nhân tại Việt Nam vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về đại diện và phê duyệt theo quy định áp dụng.
8. PHAM CONSULT hỗ trợ doanh nghiệp như thế nào?
PHAM CONSULT cung cấp các dịch vụ hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp và tuân thủ tại Việt Nam.
Tùy theo phạm vi được thống nhất, hoạt động hỗ trợ có thể liên quan đến hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, thông tin người đại diện theo pháp luật và các thủ tục thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp có nhiều chi nhánh hoặc người quản lý nước ngoài, việc duy trì hồ sơ pháp lý và cơ chế phân quyền rõ ràng có thể nâng cao hiệu quả quản trị.
Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm bài Contract Penalties in Vietnam để tìm hiểu các nguyên tắc liên quan đến chế tài hợp đồng.
Thông tin về các dịch vụ hiện có được cung cấp trên website PHAM CONSULT.
9. Căn cứ pháp lý và miễn trừ trách nhiệm
Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13: Điều 134–143 về đại diện.
Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Bộ luật Dân sự.
Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung, đặc biệt Điều 12 về người đại diện theo pháp luật.
Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Luật Doanh nghiệp.
Luật số 76/2025/QH15: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp.
Nguồn: Cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật Chính phủ.
Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ cung cấp thông tin tham khảo chung, không cấu thành tư vấn pháp lý hoặc ý kiến đánh giá hiệu lực của hợp đồng cụ thể. Việc xác định quyền đại diện và hậu quả pháp lý phụ thuộc vào quy định áp dụng, tài liệu doanh nghiệp và hoàn cảnh giao dịch. Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi thực hiện các giao dịch có rủi ro đáng kể.



EN