Đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam và thời hạn 30 ngày doanh nghiệp cần nắm
Đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam là nghĩa vụ của người sử dụng lao động. Theo khoản 1 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 ngày 29/6/2024 của Quốc hội, doanh nghiệp phải kê khai và nộp hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia. Việc nộp hồ sơ đăng ký quá thời hạn 30 ngày cần được phân biệt với nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Theo khoản 2 Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, không đăng ký hoặc đăng ký thiếu người phải tham gia trong thời hạn 60 ngày kể từ khi hết hạn đăng ký thuộc trường hợp chậm đóng; sau mốc này, hành vi tiếp tục không đăng ký có thể bị xác định là trốn đóng theo điểm a khoản 1 Điều 39, trừ trường hợp được pháp luật loại trừ.

Bài viết về đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam dành cho chủ doanh nghiệp, HR và kế toán tiền lương tại TP.HCM và các tỉnh, thành khác, nhất là khi công ty bắt đầu tuyển nhân viên đầu tiên. Bài tập trung vào người lao động là công dân Việt Nam; trường hợp người nước ngoài được trình bày tại bài bảo hiểm xã hội cho người lao động nước ngoài.
Ai thuộc diện đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam
Theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Quy định này áp dụng cả khi hai bên đặt tên khác cho hợp đồng nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Người quản lý doanh nghiệp có hưởng tiền lương thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo điểm i khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15; đây không phải nhóm đối tượng lần đầu được bổ sung bởi Luật năm 2024. Điểm mới đáng chú ý tại điểm n khoản 1 Điều 2 là mở rộng đến người quản lý doanh nghiệp và một số chức danh quản lý không hưởng tiền lương. Điểm l khoản 1 Điều 2 quy định đối với người làm việc không trọn thời gian có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất. Đối với người lao động nước ngoài, khoản 2 Điều 2 đặt ra điều kiện riêng đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên và các trường hợp ngoại lệ.
Thời hạn đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam và các mốc cần theo dõi
Bảng dưới đây tóm tắt các mốc trong Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 mà doanh nghiệp cần theo dõi khi đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam.
| Mốc | Nội dung | Căn cứ |
|---|---|---|
| Trong 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia | Doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc | Khoản 1 Điều 28 |
| 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ | Cơ quan bảo hiểm xã hội cấp sổ hoặc trả lời bằng văn bản nếu không cấp. Theo khoản 2 Điều 25 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chậm nhất từ 01/01/2026 thực hiện cấp sổ BHXH điện tử; sổ giấy được cấp khi người tham gia yêu cầu | Khoản 4 Điều 28 |
| Ngày cuối cùng của tháng tiếp theo | Thời hạn đóng chậm nhất với phương thức đóng hằng tháng | Điểm a khoản 4 Điều 34 |
| Trong 60 ngày sau khi hết thời hạn 30 ngày | Chưa đăng ký hoặc đăng ký không đủ số người là chậm đóng | Khoản 2 Điều 38 |
| Sau 60 ngày kể từ khi hết thời hạn 30 ngày | Vẫn chưa đăng ký hoặc đăng ký không đủ số người là trốn đóng | Điểm a khoản 1 Điều 39 |
Các căn cứ trong bảng đều thuộc Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15. Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2025; các điều trên chưa bị sửa đổi tại thời điểm kiểm tra.
Hồ sơ và cách nộp khi đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam
Theo khoản 1 Điều 27 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, hồ sơ gồm tờ khai đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động kèm danh sách người lao động tham gia, và tờ khai đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động. Mẫu tờ khai và cách nộp thực hiện theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Theo quan điểm chuyên môn của chúng tôi, trước khi nộp, HR nên có sẵn hợp đồng lao động đã ký, thông tin nhân thân của người lao động và mức tiền lương, phụ cấp ghi trong hợp đồng. Tiền lương làm căn cứ đóng được xác định theo khoản 1 Điều 7 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Sau khi đăng ký, hằng tháng doanh nghiệp đóng 3% vào quỹ ốm đau và thai sản và 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất theo khoản 1 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, đồng thời người lao động đóng 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất theo điểm a khoản 1 Điều 33 của luật này. Ngoài các khoản nêu trên, doanh nghiệp cần xác định nghĩa vụ đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định riêng. Bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành tương ứng; không nên coi các tỷ lệ BHXH đã nêu là toàn bộ nghĩa vụ bảo hiểm của doanh nghiệp.
Báo tăng, báo giảm sau khi đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam
Đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam không chỉ làm một lần. Khi có người mới vào làm, người nghỉ việc, thay đổi mức lương hoặc thông tin cá nhân, doanh nghiệp cần cập nhật với cơ quan bảo hiểm xã hội. Khoản 1 Điều 29 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 yêu cầu nộp tờ khai điều chỉnh thông tin kèm bản sao giấy tờ liên quan khi thông tin đăng ký thay đổi; cơ quan bảo hiểm xã hội điều chỉnh trong 05 ngày làm việc theo khoản 2 Điều 29.
Theo quan điểm chuyên môn của chúng tôi, checklist hằng tháng cho HR nên gồm:
- Danh sách nhân viên mới theo ngày hợp đồng có hiệu lực, kèm hạn 30 ngày.
- Đối chiếu bảng lương với danh sách đang đóng bảo hiểm trước hạn đóng hằng tháng.
- Ghi nhận ngay thay đổi lương, chức danh, nghỉ việc để nộp hồ sơ điều chỉnh.
- Lưu bằng chứng nộp hồ sơ, phản hồi của cơ quan BHXH và thông tin cấp sổ điện tử; chỉ lưu sổ giấy khi người tham gia yêu cầu cấp.
Phân biệt hậu quả của chậm đăng ký và chậm đóng bảo hiểm xã hội tại Việt Nam
Doanh nghiệp cần phân biệt hai nghĩa vụ: (1) kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia BHXH đúng thời hạn 30 ngày theo khoản 1 Điều 28; và (2) thực hiện đóng BHXH đúng thời hạn theo Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15. Việc đã đăng ký không đồng nghĩa với đã hoàn thành nghĩa vụ đóng. Theo Điều 38, chậm đóng có thể phát sinh do chưa đóng đủ khoản đã đăng ký hoặc do không đăng ký, đăng ký thiếu người trong khoảng thời gian luật xác định. Với hành vi được xác định là chậm đóng, khoản 1 Điều 40 yêu cầu đóng đủ tiền chậm đóng và nộp thêm 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng; đây không phải mức phạt mặc nhiên áp dụng riêng cho mỗi ngày nộp hồ sơ đăng ký muộn. Hành vi trốn đóng được xử lý theo Điều 39 và Điều 41, tùy trường hợp có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội, có hiệu lực từ ngày 30/11/2025. Nghị định này hướng dẫn chi tiết các nội dung trên, trong đó có các trường hợp có lý do chính đáng không bị coi là trốn đóng theo khoản 2 Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam
Hợp đồng dưới 01 tháng có phải đăng ký không? Điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 chỉ nêu hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên. Doanh nghiệp nên rà các trường hợp khác tại Điều 2 trước khi kết luận.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cấp sổ trong bao lâu? Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, theo khoản 4 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.
Quy định có khác nhau giữa TP.HCM và tỉnh, thành khác không? Không. Quy định về đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam áp dụng trên toàn quốc.
Pham Consult hỗ trợ đăng ký bảo hiểm xã hội tại Việt Nam như thế nào
Pham Consult có dịch vụ thủ tục bảo hiểm xã hội và dịch vụ tính lương tại TP.HCM. Nếu doanh nghiệp đang tuyển nhân viên đầu tiên hoặc muốn rà soát danh sách đang đóng bảo hiểm, hãy đề nghị rà soát bảng lương hoặc gọi +84 909 660 105. Phạm vi thực tế được xác nhận trong hợp đồng dịch vụ.
Căn cứ pháp lý được kiểm tra ngày 12/11/2026. Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin chung, không phải là tư vấn pháp lý, thuế hoặc kế toán; quy định có thể thay đổi sau ngày đăng, vì vậy vui lòng tham khảo ý kiến chuyên môn cho trường hợp cụ thể của bạn trước khi đưa ra quyết định.



EN