EN Thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam và các cập nhật quan trọng cho bảng lương trước năm 2027
Thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam tác động trực tiếp đến bảng lương năm 2026: biểu thuế lũy tiến còn 5 bậc, giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng, giảm trừ mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, nhưng quy định về tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 theo khoản 2 Điều 29. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem lại cả năm 2026 chứ không chỉ các tháng từ tháng 7.
Bài viết dành cho HR, kế toán lương và quản lý tài chính. Bài tóm tắt những thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam ảnh hưởng đến tiền lương, ví dụ tính thuế và các việc cần làm trong hệ thống lương. Bài không đề cập thu nhập từ kinh doanh, chuyển nhượng vốn hay bất động sản. Nguồn được kiểm tra ngày 04/11/2026.
Thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam áp dụng từ khi nào
Điều gây nhầm lẫn nhất là có nhiều mốc khác nhau. Bảng dưới đây tách các văn bản và thời điểm áp dụng.
| Văn bản | Mốc | Nội dung liên quan đến lương | Căn cứ |
| Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 | Hiệu lực 01/01/2026 | Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh | Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 |
| Luật 109/2025/QH15 | Hiệu lực 01/7/2026; riêng tiền lương của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 | Biểu thuế 5 bậc, giảm trừ, khoản chi y tế, giáo dục | Khoản 1, 2 Điều 29 Luật số 109/2025/QH15 |
| Nghị định 253/2026/NĐ-CP | Hiệu lực 01/7/2026; tiền lương của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế 2026; riêng tiền ăn giữa ca áp dụng từ 01/7/2026 | Hướng dẫn thu nhập chịu thuế, giảm trừ, khấu trừ, quyết toán | Khoản 1 Điều 69 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP |
| Thông tư 87/2026/TT-BTC | Hiệu lực 01/7/2026; nội dung về tiền lương của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 | Mức thu nhập của người phụ thuộc, hồ sơ người phụ thuộc | Điều 3, 4, 6 Thông tư số 87/2026/TT-BTC |
Luật số 09/2026/QH16 đã sửa một số quy định của Luật Thuế TNCN, được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 112/VBHN-VPQH. Với thuế TNCN, luật này chỉ sửa khoản 1 Điều 7 về thu nhập từ kinh doanh; biểu thuế và mức giảm trừ tiền lương trong bản hợp nhất giữ nguyên như nêu ở bài này. Quốc hội đang xem xét thêm một dự án sửa đổi Luật Thuế TNCN; thông tin công bố đến ngày kiểm tra liên quan đến thu nhập từ dịch vụ cung cấp suất ăn, chưa thấy nội dung về tiền lương, nhưng doanh nghiệp nên kiểm tra lại khi luật được thông qua.
Biểu thuế mới trong thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam
Biểu thuế lũy tiến từng phần được rút từ 7 bậc xuống 5 bậc. Các bậc mới rộng hơn, nên cùng một mức thu nhập tính thuế có thể rơi vào bậc thấp hơn. Bảng dưới đây lấy từ Điều 9 Luật số 109/2025/QH15.
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thu nhập tính thuế/năm | Thuế suất |
| 1 | Đến 10 triệu đồng | Đến 120 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | Trên 120 đến 360 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | Trên 360 đến 720 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | Trên 720 đến 1.200 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | Trên 1.200 triệu đồng | 35% |
Biểu này áp dụng cho cá nhân cư trú. Cá nhân không cư trú vẫn tính bằng 20% trên tiền lương, tiền công nhận được do làm việc tại Việt Nam, không phân biệt nơi trả, theo Điều 21 của luật.
Giảm trừ gia cảnh và các khoản trừ mới
Nhóm thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam ảnh hưởng nhiều nhất đến lương thực nhận là các khoản trừ. Bảng dưới đây nêu những điểm phòng lương nên kiểm tra.
| Nội dung | Quy định hiện hành | Căn cứ |
| Giảm trừ bản thân | 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm); trước đây là 11 triệu đồng/tháng | Điểm a khoản 1 Điều 10 Luật số 109/2025/QH15 |
| Giảm trừ mỗi người phụ thuộc | 6,2 triệu đồng/tháng; trước đây là 4,4 triệu đồng/tháng | Điểm b khoản 1 Điều 10 Luật số 109/2025/QH15 |
| Thu nhập của người phụ thuộc | Bình quân tháng trong năm từ mọi nguồn không vượt quá 03 triệu đồng; trước đây là 01 triệu đồng. | Khoản 1 Điều 3 Thông tư số 87/2026/TT-BTC |
| Đăng ký người phụ thuộc | Trước ngày 31/12 của năm tính thuế; ổn định cho các năm sau nếu không thay đổi | Điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP |
| Bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, nhân thọ | Được trừ tổng tối đa 03 triệu đồng/tháng, gồm cả phần công ty và người lao động đóng | Điểm a khoản 2 Điều 46 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP |
| Chi y tế | Khoản chi khám chữa bệnh trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả, tổng không quá 23 triệu đồng/năm, có đủ hóa đơn, chứng từ | Khoản 2, 3 Điều 49 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP |
| Chi giáo dục, đào tạo | Khoản chi tại cơ sở trong nước, tổng không quá 24 triệu đồng/năm, có đủ hóa đơn, chứng từ | Khoản 2, 3 Điều 49 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP |
Khoản chi y tế, giáo dục có một hệ quả thủ tục. Theo khoản 3 Điều 51 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, người có các khoản giảm trừ này và muốn áp dụng thì phải tự quyết toán thuế, không ủy quyền cho công ty. Bộ phận lương nên thông báo sớm để nhân viên giữ hóa đơn, chứng từ.
Thay đổi về thu nhập chịu thuế và khấu trừ trong bảng lương
Một số thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam nằm trong nghị định hướng dẫn và dễ bị bỏ sót khi chỉ đọc luật.
- Tiền ăn giữa ca, ăn trưa: theo điểm g khoản 2 Điều 8 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, phần tiền người sử dụng lao động chi vượt 1,2 triệu đồng/người/tháng tính vào thu nhập chịu thuế. Nếu công ty tự tổ chức bữa ăn, mua suất ăn hoặc cấp phiếu ăn thì không tính. Quy định này áp dụng từ ngày 01/7/2026 theo điểm b khoản 1 Điều 69.
- Tiền thuê nhà công ty trả thay: tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực trả, không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh tại đơn vị chưa gồm tiền thuê nhà, điện, nước và dịch vụ kèm theo (căn cứ theo điểm h khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
- Người không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng: khấu trừ 10% trên thu nhập khi mức trả từ 05 triệu đồng/lần trở lên, theo khoản 2 Điều 50 của nghị định. Dưới mức này, tổ chức trả thu nhập được khấu trừ khi cá nhân có yêu cầu.
- Hợp đồng từ 03 tháng trở lên của cá nhân cư trú: khấu trừ theo biểu lũy tiến, kể cả khi ký tại nhiều nơi.
- Tiền lương làm đêm, làm thêm giờ: được miễn thuế theo khoản 8 Điều 4 của luật khi phù hợp với điều kiện và thời gian theo pháp luật lao động. Khoản 1 Điều 26 của nghị định yêu cầu công ty lập bảng kê thời gian và tiền lương đã trả, hoặc chứng minh bằng bảng lương, bảng chấm công, hợp đồng. Phần vượt mức quy định tính vào thu nhập chịu thuế.
Với hợp đồng lương net, khoản 4 Điều 46 của nghị định quy định cách quy đổi thu nhập không bao gồm thuế. Bài hợp đồng lương net và gross-up giải thích cách tính chi tiết.
Ví dụ tính thuế giả định sau thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam
Ví dụ giả định: nhân viên là cá nhân cư trú, hợp đồng từ 03 tháng trở lên, thu nhập chịu thuế trong tháng 40 triệu đồng, tiền bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng giả định là 4,2 triệu đồng, có một người phụ thuộc đã đăng ký.
| Dòng | Số tiền (triệu đồng) |
| Thu nhập chịu thuế | 40,0 |
| Trừ bảo hiểm bắt buộc (giả định) | (4,2) |
| Trừ giảm trừ bản thân | (15,5) |
| Trừ giảm trừ người phụ thuộc | (6,2) |
| Thu nhập tính thuế | 14,1 |
| Thuế bậc 1: 10,0 × 5% | 0,50 |
| Thuế bậc 2: 4,1 × 10% | 0,41 |
| Thuế TNCN tháng | 0,91 |
Ví dụ chỉ minh họa cách áp dụng biểu thuế. Số thực tế phụ thuộc vào thu nhập, mức đóng bảo hiểm, giảm trừ đã đăng ký và các khoản khác của từng người.
Việc cần làm trong hệ thống lương sau thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam
Danh sách dưới đây là quan điểm chuyên môn của chúng tôi về các việc nên hoàn tất trước kỳ quyết toán năm 2026.
- Kiểm tra phần mềm hoặc bảng tính lương đã dùng đúng biểu 5 bậc và mức giảm trừ mới.
- Rà soát danh sách người phụ thuộc, đặc biệt người có thu nhập gần ngưỡng 03 triệu đồng/tháng.
- Nhắc nhân viên đăng ký người phụ thuộc trước ngày 31/12/2026 nếu muốn tính cho năm 2026.
- Tách tiền ăn thành mục riêng từ tháng 7/2026 để xác định phần vượt 1,2 triệu đồng.
- Kiểm tra chính sách bảo hiểm nhân thọ, hưu trí bổ sung so với giới hạn 03 triệu đồng/tháng.
- Rà soát hợp đồng dưới 03 tháng và khoản trả cho cộng tác viên theo ngưỡng 05 triệu đồng/lần.
- Xác định lại tình trạng cư trú của người nước ngoài theo Điều 4 của nghị định.
- Thông báo cho nhân viên về khoản chi y tế, giáo dục và việc phải tự quyết toán nếu muốn áp dụng.
- Đối chiếu số đã khấu trừ từ đầu năm với số tính lại theo quy định mới.
Về phần đã kê khai, khoản 2 Điều 70 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP có quy định chuyển tiếp: các trường hợp đã kê khai, nộp thuế tiền lương cho kỳ 2026 từ ngày 01/01/2026 đến trước ngày nghị định có hiệu lực theo văn bản cũ thì không phải nộp lại hồ sơ khai tháng, quý, mà điều chỉnh vào hồ sơ quyết toán thuế năm 2026. Vì vậy, bảng đối chiếu cả năm là tài liệu quan trọng nhất của mùa quyết toán này.
6 lỗi cần tránh khi áp dụng thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam
Theo quan điểm chuyên môn của chúng tôi, đây là các lỗi nên kiểm tra.
- Cho rằng quy định mới về tiền lương chỉ bắt đầu từ tháng 7/2026.
- Áp dụng biểu 5 bậc nhưng quên cập nhật mức giảm trừ, hoặc ngược lại.
- Áp dụng ngưỡng tiền ăn 1,2 triệu đồng cho cả những tháng trước tháng 7/2026.
- Áp dụng biểu lũy tiến cho người không cư trú thay vì mức 20%.
- Tự trừ chi y tế, giáo dục trong bảng lương tháng khi chưa xác định thủ tục quyết toán.
- Nhận ủy quyền quyết toán từ người có khoản giảm trừ phải tự quyết toán.
Câu hỏi thường gặp về thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam
Công ty có phải nộp lại tờ khai các kỳ đầu năm 2026 không? Theo khoản 2 Điều 70 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, trường hợp đã kê khai, nộp thuế theo văn bản cũ trong thời gian nêu tại điều này không phải nộp lại hồ sơ tháng, quý mà điều chỉnh khi quyết toán năm 2026.
Người nước ngoài có được giảm trừ bản thân không? Có, nếu là cá nhân cư trú. Điểm c khoản 1 Điều 48 của nghị định quy định cách tính theo tháng, từ tháng một hoặc từ tháng đến Việt Nam nếu lần đầu có mặt.
Thuế suất cho người không cư trú có đổi không? Điều 21 của luật giữ mức 20% trên tiền lương, tiền công nhận được do làm việc tại Việt Nam.
Thông tư 111/2013/TT-BTC còn áp dụng không? Điều 6 Thông tư số 87/2026/TT-BTC quy định thông tư này thay thế Thông tư 111/2013/TT-BTC từ ngày 01/7/2026.
Thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam có áp dụng khác nhau theo tỉnh, thành phố không? Không. Đây là quy định toàn quốc.
Pham Consult hỗ trợ bảng lương trước thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam
Pham Consult cung cấp dịch vụ tính lương tại TP.HCM, kể cả cho công ty có cả nhân viên Việt Nam và người nước ngoài. Xem thêm bài dịch vụ tính lương tại TP.HCM. Nếu bạn muốn rà soát bảng lương 2026 theo các thay đổi của Luật Thuế TNCN tại Việt Nam trước mùa quyết toán, hãy đề nghị một phạm vi cụ thể. Phạm vi thực tế được xác nhận trong hợp đồng dịch vụ.
Để bắt đầu, hãy đề nghị kiểm tra bảng lương hoặc gọi +84 909 660 105. Vui lòng cho biết số nhân viên, số người nước ngoài và phần mềm hoặc bảng tính đang dùng.
Căn cứ pháp lý được kiểm tra ngày 06/11/2026. Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin chung, không phải là tư vấn pháp lý, thuế hoặc kế toán; quy định có thể thay đổi sau ngày đăng, vì vậy vui lòng tham khảo ý kiến chuyên môn cho trường hợp cụ thể của bạn trước khi đưa ra quyết định.
