EN Từ ngày 18/10/2026, chế độ báo cáo của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực mua bán hàng hóa sẽ có một số thay đổi đáng chú ý. Nghị định 342/2026/NĐ-CP tăng tần suất báo cáo, quy định cụ thể thời gian chốt số liệu và bổ sung các phương thức nộp báo cáo so với Nghị định 09/2018/NĐ-CP.
1. Tăng từ một lên hai kỳ báo cáo mỗi năm
Theo Điều 40 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa phải báo cáo định kỳ hàng năm, theo Mẫu số 13, trước ngày 31/1 của năm tiếp theo.
Nghị định 342/2026/NĐ-CP chuyển sang cơ chế hai kỳ báo cáo định kỳ, gồm báo cáo sáu tháng đầu năm và báo cáo năm.
Theo Điều 38, báo cáo sáu tháng đầu năm phải được gửi trước ngày 15/7, còn báo cáo năm phải gửi trước ngày 15/1 của năm tiếp theo.
Như vậy, so với quy định cũ, doanh nghiệp phát sinh thêm một kỳ báo cáo giữa năm, đồng thời thời hạn báo cáo năm được rút từ trước ngày 31/1 xuống trước ngày 15/1. Điều này cho thấy nhà nước đã có sự kiểm soát chặt chẽ hơn đối với hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
2. Quy định cụ thể thời gian chốt số liệu
Nghị định 342/2026/NĐ-CP lần đầu quy định cụ thể thời gian chốt số liệu cho từng kỳ báo cáo.
Đối với báo cáo năm, số liệu được chốt từ ngày 1/1 đến hết ngày 31/12 của năm báo cáo. Đối với báo cáo sáu tháng đầu năm, thời gian chốt số liệu từ ngày 1/1 đến hết ngày 30/6.
Trong khi đó, Điều 40 Nghị định 09/2018/NĐ-CP chỉ quy định thời hạn gửi báo cáo hàng năm mà không quy định riêng thời gian chốt số liệu.
Việc xác định rõ mốc chốt số liệu giúp doanh nghiệp xác định thống nhất phạm vi dữ liệu của từng kỳ, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý đối chiếu số liệu giữa các kỳ báo cáo.
3. Bổ sung và đa dạng hóa phương thức nộp
Về hình thức nộp, Nghị định 09/2018/NĐ-CP không liệt kê cụ thể các phương thức gửi báo cáo tại Điều 40.
Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định doanh nghiệp có thể thực hiện báo cáo trực tiếp tại Bộ phận Một cửa, qua dịch vụ bưu chính công ích, thông qua dịch vụ của doanh nghiệp, cá nhân hoặc ủy quyền theo quy định pháp luật. Trường hợp đáp ứng điều kiện, báo cáo có thể được thực hiện trên môi trường điện tử của Cơ sở dữ liệu.
Quy định mới vì vậy làm rõ hơn cách thức thực hiện nghĩa vụ báo cáo, đồng thời tạo cơ sở cho việc tiếp nhận và xử lý báo cáo điện tử.
4. Kết luận
Về bản chất, Nghị định 342/2026/NĐ-CP chuyển chế độ báo cáo từ một kỳ/năm sang hai kỳ/năm, đồng thời chuẩn hóa rõ hơn phạm vi số liệu và phương thức thực hiện.
Đối với doanh nghiệp, tác động trực tiếp là phải tổ chức thu thập và kiểm tra dữ liệu thường xuyên hơn. Bộ phận phụ trách pháp chế, kế toán, tài chính và vận hành cần thống nhất lịch khóa số liệu, đầu mối lập báo cáo và quy trình kiểm tra trước các mốc 15/1 và 15/7.
Ở góc độ quản lý, việc tăng tần suất báo cáo và xác định rõ thời gian chốt số liệu giúp cơ quan nhà nước có thông tin cập nhật hơn về hoạt động mua bán hàng hóa của doanh nghiệp FDI.
Nghị định 342/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 3/9/2026 và có hiệu lực từ 18/10/2026. Doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh cần rà soát quy trình báo cáo để bảo đảm đáp ứng các yêu cầu mới ngay khi nghị định có hiệu lực.
