EN Trong bối cảnh hệ thống pháp luật lao động và bảo hiểm xã hội tại Việt Nam liên tục được cập nhật nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động, quy định về chế độ ốm đau khi chăm sóc con bị bệnh ngày càng nhận được sự quan tâm đáng kể. Đây không chỉ là chính sách mang tính nhân văn mà còn góp phần đảm bảo sự cân bằng giữa trách nhiệm gia đình và nghĩa vụ công việc của người lao động. Năm 2026, các quy định liên quan tiếp tục có những điểm cần lưu ý về điều kiện hưởng, thời gian nghỉ, mức hưởng cũng như thủ tục thực hiện. Để hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định mới nhất, hãy cùng Phạm Consult tìm hiểu nội dung này.
I. Đối tượng nào nghỉ việc chăm sóc con bị bệnh sẽ được hưởng chế độ ốm đau?
Dẫn chiếu quy định tại các điểm a, b, c, d, i, k, l, m và n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thì những đối tượng sau đây, nghỉ việc chăm sóc con bị bệnh mà người con dưới 07 tuổi thì được hưởng chế độ ốm đau:
- Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
– Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên;
– Cán bộ, công chức, viên chức;
– Công nhân và viên chức quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
– Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
– Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã có hưởng tiền lương;
– Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố;
– Đối tượng quy định tại điểm a khoản này làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất;
– Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ;
– Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã không hưởng tiền lương.
- Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau đây:
– Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam;
– Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019;
– Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.
II. Cách tính thời gian hưởng chế độ ốm đau khi chăm sóc con bị bệnh
Theo khoản 1 Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động nghỉ việc được hưởng chế độ ốm đau khi chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau.
Theo Điều 44 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Thời gian hưởng chế độ khi chăm sóc con ốm đau trong một năm (từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12) cho mỗi con tối đa là 20 ngày nếu con dưới 03 tuổi; tối đa là 15 ngày nếu con từ đủ 03 tuổi đến dưới 07 tuổi.
Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì thời gian hưởng chế độ khi chăm sóc con ốm đau của mỗi người theo quy định tại khoản 1 Điều 44.
Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ khi chăm sóc con ốm đau quy định tại Điều 44 tính theo ngày làm việc không kể ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần.
III. Mức hưởng trợ cấp ốm đau trong trường hợp chăm sóc con bị bệnh
Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định mức hưởng trợ cấp ốm đau của người lao động trong trường hợp chăm sóc con ốm đau bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
IV. Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp ốm đau khi chăm sóc con bị bệnh
Theo Điều 47 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hồ sơ đề nghị hưởng chế độ ốm đau được chia thành 3 trường hợp sau:
1. Đối với trường hợp điều trị nội trú:
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp ốm đau đối điều trị nội trú là bản chính hoặc bản sao của một trong các giấy tờ sau:
– Giấy ra viện;
– Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án;
– Giấy tờ khác chứng minh quá trình điều trị nội trú.
2. Đối với trường hợp điều trị ngoại trú
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp ốm đau trong trường hợp điều trị ngoại trú là một trong các giấy tờ sau:
– Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội;
– Bản chính hoặc bản sao giấy ra viện có ghi chỉ định thời gian cần điều trị ngoại trú sau thời gian điều trị nội trú;
– Bản chính hoặc bản sao bản tóm tắt hồ sơ bệnh án có ghi chỉ định thời gian cần điều trị ngoại trú sau thời gian điều trị nội trú.
3. Đối với trường hợp khám bệnh, chữa bệnh ở nước ngoài
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp ốm đau trong trường hợp khám bệnh, chữa bệnh ở nước ngoài là các giấy tờ khám bệnh, chữa bệnh thể hiện tên bệnh, thời gian điều trị bệnh do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ở nước ngoài cấp và phải đáp ứng các yêu cầu sau:
– Có bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực;
– Được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.
V. Thủ tục nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp ốm đau khi chăm sóc con bị bệnh
Người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động. Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm lập danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau kèm theo hồ sơ nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định từ người sử dụng lao động, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
